1 cuốn sách “must-read” dành cho những người chuẩn bị/đã/đang làm cha, làm mẹ và những người đang gặp khó khăn về tâm lý trong cuộc sống.

TÓM TẮT CUỐN SÁCH CHA MẸ ĐỘC HẠI | SUSAN FORWARD & CRAIG BUCK

Chào bạn. 

Có thể tựa đề “Cha mẹ độc hại” khiến bạn cho rằng đây là cuốn sách viết nên với mục đích buộc tội, đổ lỗi cho những bậc phụ huynh khi con mình sống lầm lỡ. Nhưng không, đây thực chất là cuốn sách giúp thức tỉnh và chữa lành. 

Thức tỉnh những người làm cha, làm mẹ để họ hiểu rằng mọi lời nói/hành động/cảm xúc của mình tác động mạnh mẽ đến sự hình thành nên tính cách, niềm tin & cách nhìn nhận cuộc sống của người con như thế nào. 

Chữa lành những người làm con, để họ hiểu được rằng những tổn thương mà họ đã và đang gánh chịu từ gia đình, không phải là lỗi của họ bởi họ không có quyền lựa chọn. Rằng những vết thương ấy hoàn toàn có thể được chữa lành, chỉ cần bạn có can đảm, có quyết tâm xây dựng 1 cuộc sống tốt đẹp hơn trong tương lai. 

Nhà trị liệu tâm lý Susan Forward – tác giả của cuốn sách đã chia sẻ rất nhiều trường hợp bệnh nhân bị tổn thương tâm lý do nền giáo dục sai lệch của gia đình, như kiểm soát con quá mức, thiếu trách nhiệm trong việc thấu hiểu và tôn trọng “cái tôi” của con, dùng vũ lực hoặc những lời lẽ động chạm đến lòng tự trọng khi con vô tình mắc lỗi, so sánh con với người khác,… đến điều đau đớn nhất là lạm dụng tình dục. Đồng thời, bà cũng đưa ra những phương thức giúp chữa lành những tổn thương tưởng như đã “ăn sâu bén rễ” vào tâm hồn của những người phải gánh chịu nỗi đau ấy. 

1 cuốn sách “must-read” dành cho những người chuẩn bị/đã/đang làm cha, làm mẹ và những người đang gặp khó khăn về tâm lý trong cuộc sống. Dưới đây là những quan điểm giá trị từ cuốn sách

PHẦN I : THỨC TỈNH CHA MẸ ĐỘC HẠI

1 cuốn sách “must-read” dành cho những người chuẩn bị/đã/đang làm cha, làm mẹ và những người đang gặp khó khăn về tâm lý trong cuộc sống.

1. Việc trẻ ở độ tuổi dạy thì có xu hướng muốn độc lập, thoát khỏi cha mẹ, nổi loạn, tò mò & hay mắc sai lầm là điều hết sức bình thường trong quá trình phát triển cảm xúc của con người. 

Những bậc cha mẹ tâm lý, họ sẽ biết cách đồng hành với sự phát triển đó. Họ hiểu rằng, trẻ con luôn cần phạm lỗi & nhận biết rằng sai lầm không là điều tận thế. Đó là cách chúng xây dựng lòng tự tin để thử làm những điều mới mẻ trong cuộc đời. Họ không đặt mục tiêu / kỳ vọng lớn lao của họ lên đôi vai nhỏ bé của trẻ. 

Những bậc cha mẹ độc hại, họ ngăn cấm, họ dùng vũ lực để đàn áp, họ dùng lời nói tấn công phẩm giá & lòng tự trọng của con khi chúng vô tình mắc lỗi (ví dụ: mỉa mai, chê bai về ngoại hình, trí thông minh, năng lực). 

Điều này, 1 là khiến sự nổi loạn của trẻ càng phát triển mạnh hơn bởi chúng nghĩ rằng đằng nào mình chẳng tồi tệ rồi, mình là người xấu. 2 là khiến trẻ cảm thấy bất lực, tự ti, nhút nhát và cô lập mình với người khác. Từ đó, chúng có xu hướng liên tục đổ lỗi cho bản thân, tự huỷ hoại chính mình bởi cho rằng chúng chỉ xứng đáng nhận được những điều tệ hại. Niềm tin này nếu không được thay đổi kịp thời, thì khi trưởng thành, đứa trẻ đó có xu hướng chỉ bị thu hút bởi những người tồi tệ trong xã hội. 

Trẻ có thể bị huỷ hoại vì những lời nhục mạ của thầy cô, bạn bè hay người ngoài, nhưng chúng yếu đuối nhất khi đứng trước cha mẹ – người nuôi nấng và gẫn gũi với chúng nhất. Trẻ sẽ nghĩ “ Họ nhận xét thì chắc là đúng rồi”, sau đó dần dần chuyển những lời nhận xét đó thành niềm tin vào giá trị của bản thân. 

2. Những bậc cha mẹ đúng nghĩa không chỉ là người nuôi lớn về thể xác, mà còn phải là người có khả năng ổn định cảm xúc/ tâm lý của chính mình & biết cách thấu hiểu tâm lý của con. Họ là người đáp ứng được nhu cầu yêu thương, quan tâm, chú ý & mong muốn thể hiện cảm xúc của trẻ, là người bảo vệ / vỗ về chúng khỏi những tổn thương về tâm lý & đưa ra những chỉ dẫn về đạo đức & phép tắc. 

Cha mẹ độc hại, họ không đáp ứng nổi những nhu cầu tối thiểu trên do quá tập trung vào cảm xúc và nhu cầu của bản thân. Trẻ từ đó không có hình mẫu để noi gương, không biết cách cho & nhận tình yêu, không biết cách mở lòng chia sẻ. Tâm hồn trẻ lênh đênh giữa 1 biển cảm xúc hỗn loạn không có chỉ dẫn. 

3. Những bậc cha mẹ luôn mang tính cách thất thường (khi vui thì yêu thương, khi mệt mỏi thì la mắng) để đối xử với con sẽ dẫn đến 2 tình trạng dưới đây khi con trưởng thành: 

Thứ 1: Con sẽ sợ thân thiết với người khác bởi chính người thân của chúng trở nên khó đoán và 2 mặt, hôm nay nói yêu thương nhưng hôm sau có thể làm những hành động gây tổn thương chúng.

Thứ 2: Con sẽ chủ động làm tổn thương người khác trước khi họ có thể làm tổn hại đến mình để tránh bị từ chối. Nỗi lo sợ bị từ chối và tổn thương có thể dẫn đến sự cô độc trong suốt quãng đời còn lại của trẻ. 

Ngược lại, nếu như mối quan hệ với cha mẹ đa phần là yêu thương, nuôi dưỡng & tôn trọng, thì chúng sẽ lớn lên với suy nghĩ là người khác cũng đối xử với chúng như vậy. Điều này cho phép chúng cởi mở trong các mối quan hệ & không sợ bị tổn thương. 

4. Khi trẻ bị đánh cắp đi tuổi thơ, phải đảm nhiệm những vai trò quá mức so với độ tuổi của chúng như việc phải làm cha mẹ vui/ hài lòng, thì chúng có xu hướng luôn cảm thấy tội lỗi nếu không đạt được kết quả như ý. 

Những người cha mẹ không kiểm soát được tâm trạng của mình khi đối diện với con, chỉ tập chung vào cảm xúc cua bản thân truyền đi 1 năng lượng “Cảm xúc của con không quan trọng, cảm xúc của cha mẹ mới cần quan tâm”. Trẻ từ đó cảm thấy mình như người vô hình và không quan trọng nếu không giúp ích được cho người khác. Sau này, chúng sẽ có xu hướng đánh giá thấp nhu cầu của bản thân và luôn mong mỏi sự công nhận của người khác. 

5. Cha mẹ có tính kiểm soát con (luôn khiến con phải làm theo mong muốn của mình) mà tước đi quyền được khám phá, được tự do, được đối mặt với thất bại sẽ khiến trẻ trở thành người luôn lo lắng, sợ hãi & không thể độc lập . Bên cạnh đó, sự quan tâm quá mức sẽ khiến tâm lý người con cảm thấy bí bách, tù túng đến ngạt thở. 

6. 1 câu nói “Con vô dụng/ con không làm gì nên hồn”, bạn sẽ đẩy con trở thành 1 trong 2 dạng người dưới đây: 

Thứ 1: Tự ti, nhút nhát & thiếu niềm tin vào bản thân. Từ đó, con có thể đánh mất nhiều cơ hội đến với chúng trong cuộc đời. 

Thứ 2: Luôn sống trong áp lực cần phải chứng tỏ mình, luôn phấn đấu thành hình mẫu hoàn hảo trong mắt người khác (đặc biệt là cha mẹ) & luôn sống trong cơn giận dữ âm ỉ dù cố gắng thế nào cũng không được công nhận. Bạn ạ, 1 người luôn sống để tìm kiếm sự tự tin từ những yếu tố bên ngoài sẽ luôn là người cạn kiệt năng lượng trong cuộc sống. 

7. So sánh con với người khác là cách đơn giản nhất biến mối quan hệ giữa con và mọi người thành mối quan hệ hơn thua, ganh đua. Trẻ sẽ luôn phải sống trong áp lực vượt qua người khác mà không có lấy 1 phút thảnh thơi sống cho mình. 

8. Khi cha mẹ tiêm vào những suy nghĩ của con những nhận định tiêu cực, như cuộc sống này toàn lừa lọc, lợi dụng, không tin được ai cả. Đứa trẻ sẽ lớn lên với tư duy luôn đề phòng & không tin tưởng bất cứ ai – đó chính là nỗi bất hạnh lớn của 1 con người. 

9. Những đứa trẻ không nhận đủ tình yêu thương và không cảm nhận được sự bình an trong chính gia đình mình sẽ có xu hướng muốn thoát ra khỏi đó càng sớm càng tốt, từ đó dễ dẫn đến những quyết định sai lầm trong cuộc đời chúng. 

10. Những bậc cha mẹ vẫn còn giữ quan điểm “yêu cho roi cho vọt”, đánh con khiến đứa trẻ BIẾT SAI thì hãy nhìn nhận lại. Tình yêu đích thực là thứ tình cảm sẽ tạo ra cảm giác ấm áp, vui vẻ, an toàn ,ổn đinh & bình yên trong tâm hồn con người chứ không phải cảm giác sợ hãi, lo âu. 

Sử dụng vũ lực chỉ ngăn chặn được hành vi sai trái TẠM THỜI của trẻ, nhưng sẽ tạo nên cảm giác mãnh liệt về sự tức giận & cảm ghét chính mình. Cơn tức giận mà trẻ nhận được có thể hình thành nên những điều sau: 

  • Sự oán hận với người gây ra nỗi đau thể xác cho chúng. 
  • Cơn giận lên người khác. 
  • Triệu chứng trầm cảm (do không biểu lộ được sự phẫn nộ với ai). 
  • Đau đớn về thể chất như đau dạ dày, đau đầu. 

Trẻ em bị ngược đãi, sau này 1 là sẽ trở thành người ngược đãi như cha mẹ họ (bởi họ nghĩ rằng như thế có thể bảo vệ mình) hoặc 1 người quá yếu ớt, dễ dãi, buông thả trong việc dạy bảo con bởi họ hiểu các giác bị ngược đãi đau đớn như thế nào. 

11. Những bậc cha mẹ đúng nghĩa luôn nhận thức được rằng, việc quan tâm/ tôn trọng đến cảm xúc & nhu cầu của các thành viên trong gia đình là điều rất quan trọng tột bậc. Họ đề cao sự phát triển tính cá nhân, cho phép mọi thành viên được tự do thể hiện cái tôi và sự độc lập.

Thăng bằng của gia đình không dựa vào sự dựa dẫm, mà vào việc mỗi thành viên tương tác, gẫn gũi, yêu thương & tin tưởng nhau. Sống trong 1 gia đình như vậy, trẻ sẽ phát triển trở thành 1 cá thể có cá tính, có lòng tự trọng, biết tôn trọng bản thân mình & người khác, dám nói lên suy nghĩ cá nhân, tin tưởng vào bản thân mà không cần sự công nhận của người khác. 

Những bậc cha mẹ độc hại thì luôn cấm đoán trẻ thể hiện cá tính. Họ dùng quyền lực để điều chỉnh cách trẻ nhận thức/hành động, sao cho phải giống như tiêu chuẩn của chính họ. Họ xoá đi các ranh giới cá nhân, xâm phạm quyền tự do và quyền thể hiện “cái tôi” riêng biệt của từng cá thể. 

Họ khiến con mình trở thành 1 vật ký sinh vào hệ thống gia đình. Sống trong hoàn cảnh như vậy, trẻ sẽ hình thành tính cách lệ thuộc, dựa dẫm, thiếu tiếng nói cá nhân, đề cao nguyện vọng của người khác mà hạ thấp tiêu chuẩn của mình. 

Bạn có thể mua sách “Cha mẹ độc hại” chính hãng: tại đây

PHẦN II – CHỮA LÀNH NỖI TỔN THƯƠNG MÀ BẠN ĐÃ PHẢI GÁNH CHỊU

1 cuốn sách “must-read” dành cho những người chuẩn bị/đã/đang làm cha, làm mẹ và những người đang gặp khó khăn về tâm lý trong cuộc sống.

Theo tác giả – chuyên gia trị liệu Susan Forward, sự tổn thương trong quá khứ nếu không được chữa lành thì có thể truyền sang nhiều đời. Ví dụ, người có cha mẹ vũ phu hay vô tâm, khi không giải quyết được với người đáng lẽ ra phải chịu trách nghiệm, thì họ có xu hướng luôn sống trong sự bực bội & vô thức hành xử y chang như vậy với vợ/ con mình. Đó là do họ không có tấm gương để noi theo, không biết như thế nào là 1 phụ huynh, 1 người vợ/chồng đúng cách.

Nếu bạn là 1 trong số đó, thì hãy là người cắt đứt mối liên hệ này bằng cách chữa trị cho chính mình. Đó là cách không những giúp bạn cải thiện các mối quan hệ trong hiện tại, mà còn giúp thế hệ sau có 1 cuộc sống tốt hơn. 

Dưới đây là những nhận thức cơ bản nhất mà những người bị tổn thương về tâm lý từ nền giáo dục của gia đình cần hiểu thấu: 

1. Nếu bạn đang tổn thương vì cha mẹ, đừng vội tha thứ. Con người cần học cách bộc lộ sự tức giận ra ngoài thì mới có thể nguôi ngoai. Tha thứ & quên đi đồng nghĩa với việc vờ như bạn vẫn ổn. Khi bạn không chấp nhận rằng bản thân đang tổn thương thì bạn không thể chữa lành. Hãy tha thứ khi tâm hồn bạn đã lành lặn và khi cha mẹ có những biểu hiện rằng HỌ XỨNG ĐÁNG. Nếu không, hãy cứ đặt trách nhiệm ở nơi nó thuộc về. 

2. Những tổn thương bạn đã nhận, hãy để nó trở về với người gây ra. Điều quan trọng không phải đổ lỗi, mà là biết cách trút bỏ được gánh nặng mà bạn phải gánh vác. Học cách xác định rõ đâu là lỗi của họ và của bạn, đừng tuỳ tiện vơ hết vào mình. 

Tuy nhiên, cũng đừng chỉ đổ lỗi cho cha mẹ, hãy nhìn nhận rõ ràng sai lầm của mình & nhiệm vụ bạn phải làm để sống tiếp 1 cách hạnh phúc hơn trong tương lai . Ví dụ, xây dựng lòng can đảm đến nói không với điều mình không muốn, bày tỏ sự dứt khoát khi họ can thiệp quá mức vào sự lựa chọn cá nhân, tìm đến nhưng phương thức trị liệu giúp bạn lấy lại sự tự tin đã mất,… Hãy nhớ rằng, chỉ có bạn mới có thể chịu trách nhiệm cho phần đời còn lại của mình. 

3. Bạn không phải chịu trách nhiệm của cảm xúc của bất cứ ai cả. Hãy lựa chọn đi con đường mà bạn mong muốn. Nếu ai đó thật sự yêu bạn chân thành, họ sẽ tự biết cách quen với lựa chọn ấy, dù có đúng ý họ hay không. 

Hãy dừng việc cảm thấy tội lỗi khi những quyết định của mình làm cha mẹ buồn hay thất vọng, như vậy là bạn sống cho họ, không phải cho bạn. Sống dựa trên mong muốn hay sự công nhận của người khác, đó là khi chính bạn đã cho phép người khác kiểm soát cuộc đời mình. 

Khi sống hoàn toàn vì người khác mà thiếu sự đáp ứng cá nhân, cảm xúc thật của bạn sẽ ngày càng bị đè nén & chính bạn sẽ trở nên trầm uất. 

4. Bạn ạ, khởi khởi điểm của sự độc lập không phải ở việc chứng tỏ rằng chúng ta sống mà không cần đến ai, làm gì có ai có thể thành công & hạnh phúc khi tồn tại 1 mình mà không cần sự bao dung hay giúp đỡ từ người khác. Độc lập, là khi chúng ta xây dựng được những niềm tin, cảm xúc, suy nghĩ tách biệt với mọi người (bao gồm cha mẹ) và biết cách cân bằng giữa cảm xúc của bản thân mình & họ. 

Không coi thường tác động từ những hành vi/lựa chọn của bạn lên họ, nhưng cũng đừng cho phép họ coi thường/xem nhẹ cảm xúc của bạn. Sống tập trung vào thứ mình thực sự MUỐN & CẦN, thay vì dựa vào nhu cầu của người khác. Nếu bạn xem ai đó là người quan trọng, thì hãy học cách bày tỏ, chia sẻ để họ hiểu cho quyết định bạn. Nhưng tất cả chỉ dừng lại ở việc chia sẻ, không phải xin phép.

5. Dưới đây là 2 tips hữu ích giúp bạn giao tiếp với cha mẹ khi có sự trái ngược trong quan điểm sống. 

  • Học cách phản hồi không phòng vệ (không cố dựng lên bức tường để bảo vệ quan điểm của bản thân) để giữ cho mâu thuẫn không bị leo thang. Không tranh cãi, không giải thích, không bác bỏ hay cố khiến họ thay đổi suy nghĩ. Hãy tôn trọng quan điểm của họ. Ví dụ: con hiểu quan điểm của cha/me, con tiếc là cha/me không chấp thuận, hoặc thay vì nói cha/mẹ sai rồi -hãy nói con không nghĩ thế. 
  • Tuyên bố vị thể & giới hạn: xác định rõ ràng quan điểm của bạn, đâu là thứ bạn sẵn sàng làm hoặc không thể làm, đâu là thứ có thể thương lượng hoặc không thể. Hãy tuyến bố rõ ràng điều này với họ với lời nói thiện chí. 

=> Để khiến cha mẹ tôn trọng quan điểm của mình, bạn hãy học cách PHẢN HỒI THAY VÌ PHẢN ỨNG. Chấp nhận quan điểm của họ, nhưng đồng thời biết cách đưa ra tuyên bố rõ ràng về quan điểm & giới hạn của bạn. Khi đó, bạn không cần làm gì thêm thay đổi cha mẹ, họ sẽ tự biết cách thay đổi chính mình để hoà hợp với bạn. 

6. Khi giận cha mẹ hay bất cứ ai, đừng học cách kiềm chế, hãy học cách bộc lộ nó có ý thức qua các bước dưới đây:

Bước 1: Hãy cứ để cơn giận xảy ra, đừng đánh giá hay chối bỏ nó. Nó báo cho bạn biết rằng bạn cần đc chăm sóc & có điều trong cuộc sống cần phải thay đổi. Cơn giận cũng giúp bạn định hình lại bản thân, khiến bạn hiểu được điều gì bạn có thể chấp nhận hoặc không thể. Lúc này, hãy hít thở sâu hoặc dạo bước 1 mình trong khoảng 10-15 phút để lấy lại sự bình tâm.

Bước 2: Giải phóng cơn giận: bạn có thể chọn cách đấm đá vào gối hoặc hét thành tiếng năng vắng người. Sau đó, hãy tìm cơ hội giãi bày 1 cách lịch sự (không lớn tiếng, không làm tổn thương) với người gây nên cơn giận. Nhớ rằng, bạn PHẢI thả cơn giận ra ngoài được thì mới có thể xử lý chúng. 

Bước 3 (Tuỳ chọn): Tăng cường hoạt động thể chất ngoài trời như đạp xe, chay bộ. Sau khi tập luyện, não bộ con người sản sinh hormone endorphin giúp chúng ta vui vẻ hơn.

Lưu ý: 

  • Đừng sử dụng cơn giận để củng cố tình trạng tiêu cực của bản thân. Bạn KHÔNG XẤU CHỈ BỞI BẠN TỨC GIẬN, đó là phản ứng tự nhiên của con người khi bị đối xử sai trái.
  • Luôn sẵn sàng đối mặt/ bộc lộ sự đau buồn. Nếu bạn cứ né tránh & tỏ ra mạnh mẽ, nó vẫn sẽ luôn ở bên bạn & sẽ ập lại vào lúc bạn ít ngờ tới nhất. Điều này có thể sẽ khiến bạn bị suy sụp dù chỉ vì 1 chuyện cỏn con. Nếu bạn là đàn ông, đừng vì lo sợ bị cho là yếu đuối mà không dám bộc lộ cảm xúc của mình, bởi chỉ có bộc lộ mới giúp bạn không bị mắc kẹt & cho phép bạn tự chữa lành cảm xúc của bản thân. 
  • Để lấy lại năng lượng, hãy cho phép mình có thời gian nghỉ ngơi để làm mọi thứ khiến bạn cảm thấy thú vị & thư giãn: chia sẻ vs ng khác, xem 1 bộ phim, tắm bồn hay chơi thể thao, v.v. 

Nên đọc thêm: Tóm tắt cuốn sách Giận – thầy Thích Nhất Hạnh

7. Đối chất – con đường giải thoát. 

Việc đối chất với cha mẹ về quá khứ đau khổ, về những trải nghiệm tiêu cực thời thơ ấu không dễ dàng. Nhưng nếu làm được, bạn sẽ nắm được quyền kiểm soát hoàn toàn cuộc sống của mình. Mục đích của đối chất không phải để trả đũa, để hạ thấp hay trừng phạt họ, mà để nói lên sự thật, để điều trị sự tổn thương trong bạn, để trả nguồn năng lượng tiêu cực về đúng chỗ & để xác lập kiểu quan hệ giữa bạn và họ về sau. 

Phương thức đối chất

Chọn 1 trong 2 cách: đối chất trực tiếp hoặc viết thư (nếu bạn và họ ở quá xa nhau). Nếu đối mặt trực tiếp khiến bạn quá run mà không nói đc lời nào, hãy viết ý chính ra giấy rồi đọc lớn cho họ nghe – trực tiếp. Trước khi đối chất, hãy đưa ra yêu cầu họ không ngắt lời & phải lắng nghe hết những gì bạn nói. Nếu họ không đồng ý thì để dịp khác đối chất hoặc chọn phương thức viết thư.

Cấu trúc đối chất

  • Những gì cha mẹ đã làm với con
  • Cảm giác của con khi cha mẹ làm thế
  • Tác động của việc đó đến cuộc sống của con
  • Bạn mong cha mẹ từ nay hành xử như thế nào

4 yêu cầu trước khi đối chất: 

  • Đủ mạnh mẽ để đối mặt với sự từ chối
  • Tập thoại nói những gì trước & luyện cách đáp ứng không phòng vệ 
  • Không còn cảm thấy có trách nhiệm với những việc bạn đã phải gánh chịu trong quá khứ. Trả lại nó về nơi mà chúng thuộc về. 
  • Nghĩ về các cách phản ứng của họ & bạn nên đáp trả như thế nào. 

Lưu ý:

Sau cuộc đối chất, điều quan trọng không phải là phản ứng của họ mà là cách bạn trả lời họ như thế nào. Việc cố gắng thay đổi cha mẹ theo mong muốn của mình sẽ rút sạch năng lượng của bạn. Vì thế, hãy chú tâm vào phản ứng của mình, hãy cho họ biết (1 cách chắc chắn và rõ ràng) suy nghĩ & giới hạn của bạn, vậy là đủ. 

Nếu bạn đứng vững/ bình tĩnh trước sự thịnh nộ của họ, bạn đã tác động đến họ nhiều hơn bạn nghĩ. Kết quả dù không thành công (không khiến cha mẹ nhận lỗi), nhưng chắc chắn sẽ có thể tác động đến họ phần nào & quan trọng hơn cả, bạn đã CAN ĐẢM dám đối mặt với nỗi sợ sâu thẳm nhất của mình. Dám nói ra và đối mặt có thể giúp bạn tự tin & bình an trong thâm tâm hơn rất nhiều. Vì thế, không có cuộc đối chất nào là thất bại. 

Quyết định hình thức quan hệ bạn nên có với cha mẹ để bạn làm chủ cuộc đời mình 

  • Nếu họ có phản ứng tích cực & mong muốn thay đổi -> hướng dẫn cha mẹ phối hợp với mình để mối quan hệ được cải thiện. Luôn dành cho họ cơ hội để thay đổi.
  • Nếu họ nghe tai nọ sọ tai kia, không có ý muốn thay đổi -> thể hiện thái độ trung lập, không thể hiện/tâm sự/thân thiết. Giới hạn việc giao tiếp ở những chủ đề thông thường. 
  • Nếu họ phản đối dữ dội/ công kích: rời xa 1 thời gian để họ tự ngẫm về hành xử của mình, hoặc từ bỏ (tuỳ trường hợp). 

8. Chữa lành nỗi đau bị lạm dụng

Đây là nỗi đau lớn nhất mà người con phải gánh chịu từ gia đình mình, nhưng không phải không có cách chữa trị. Nếu bạn gặp phải tình trạng này, tốt nhất nên tham gia trị liệu với sự hỗ trợ của bác sỹ tâm lý nếu có điều kiện. Nếu không, hãy áp dụng những bước dưới đây: 

Bước 1: Dám chia sẻ câu chuyện của mình với những người bạn tin tưởng/ những người có thể đồng cảm với bạn, hoặc nói 1 mình trước gương, càng nhiều lần càng tốt. Điều này sẽ giúp bạn vơi đi cảm giác tội lỗi trong mình. 

Bước 2: Áp dụng 2 kỹ thuật chính: viết thư & nhập vai.

  • Viết thư: Hãy viết thư cho những người dưới đây & gửi chúng đi. 

Kẻ xâm hại: xả hết phẫn nộ đã kìm nén bấy lâu. Bạn trả trách nhiệm cho đúng người gây nên & ngưng việc đổ lỗi cho bản thân. 

Cho người im lặng: nói lên sự phẫn nộ vì họ thiếu sự bảo vệ & trách nhiệm với bạn.

Cho em bé đang bị tổn thương bên trong bạn: hãy viết ra những lời có tính nuôi dưỡng, tin tưởng và khiến em bé ấy cảm thấy có giá trị, có tài năng và xứng đáng được hạnh phúc. 

Cho nửa kia (người yêu/ chồng): dùng ngôn từ chân thành để kể về những điều đã xảy ra với bạn, giải thích cho họ hiểu những tổn thương thời thơ yếu tác động đến mối quan hệ của 2 bạn như thế nào. Hãy buông bỏ nỗi xấu hổ của bản thân bằng việc cởi mở chia sẻ để xây dựng được sự đồng cảm giữa 2 người. 

Viết câu chuyện cổ tích cho chính mình: kể lại câu chuyện của mình, nhưng không phải ở ngôi thứ 1 mà ngôi thứ 3. Dù ban đầu hiện thực có đen tối cỡ nào, hãy kết thúc bằng sự hi vọng – tưởng tượng về tương lai tươi sáng mà bạn muốn có. Khi bạn đã có mục tiêu trong cuộc đời, bạn sẽ luôn duy trì được nguồn cảm hứng sống. 

  • Nhập vai

Đóng vài cảnh cùng với người bạn tin tưởng/ người có thể đồng cảm với nỗi đau của bạn để giải quyết 1 số vấn đề trong thư. Cách này sẽ giúp bạn giải phóng mặt yếu đuối nhất trong mình, bạn không cần phải che dấu chúng nữa. Đồng thời, nó giúp bạn xây dựng được sự tự tin khi phải đối mặt trực tiếp với người gây ra lỗi lầm với bạn. 

Khi quyết định đối diện trực tiếp với người lạm dụng, bạn cần lưu ý những điều dưới đây: 

  • Nên có sự hỗ trợ từ bác sỹ tâm lý
  • Thực hành “nhập vai” nhiều lần để bạn không còn cảm thấy e rè
  • Thay đổi niềm tin về việc ai là người chịu trách nghiệm
  • Xác định rõ những điều bạn muốn ở họ (trách nghiệm, lời xin lỗi, cam kết thay đổi)
  • Chuẩn bị tâm lý sẵn cho việc có sự xáo trộn lớn trong gia đình

Cảm ơn bạn đã ghé thăm. Mình hi vọng nội dung trong bài viết hữu ích với bạn. Hãy cho mình biết suy nghĩ của bạn khi đọc cuốn sách này nhé. 

Ngọc Vũ. 

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of